De favorieten van... conservator Annemartine van Kesteren

Als conservator is Annemartine van Kesteren altijd in de weer met de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. Maar wat zijn haar favorieten gemaakt door vrouwelijke kunstenaars?

Annemartine van Kesteren is sinds 2005 conservator Design en Stadscollectie bij Museum Boijmans Van Beuningen. In de zomer van 2016 is haar tentoonstelling Project Rotterdam te zien. ‘Bij Boijmans is een prachtige collectie te vinden van vrouwelijke kunstenaars: van Elsa Schiaparelli tot Wieki Somers.’

Vrouwen in Boijmans

‘Dit zijn allemaal kunstwerken uit de collectie van Boijmans, gemaakt voor of door vrouwen. Stuk voor stuk zijn het mijn lievelingswerken. Werken die de emancipatie van de vrouw laten zien. Het start voor mij bij het jonge meisje, liefdevol geschilderd door haar vader Hippolyte Daeye. Ze staat onbevangen in de kamer en is zich niet bewust van de kijker. Teder en vrij, toont zij de belofte van de toekomst. Het toont ons een vrouwelijke aanwezigheid die subtiel lijkt maar tegelijkertijd krachtig en onomstootbaar is.’

Hippolyte Daeye, Portrait de la fille de l'artiste, 1917, bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 1950
Hippolyte Daeye, Portrait de la fille de l'artiste, 1917, bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 1950

De lippen van Mae West

‘Het iconische portret van Mae West, gemaakt door Dali. Hij portretteerde haar in de inrichting van een interieur, waar de meubels haar gezicht vormen. Je kan je hierdoor neervlijen op haar lippen.

Salvador Dalí, Mae West Lips Sofa, 1938, hout en wol, bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 2003
Salvador Dalí, Mae West Lips Sofa, 1938, hout en wol, bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 2003

Mae West was in de jaren 30 een beroemde filmster en een van de eerste succesvolle vrouwelijke tekstschrijvers en regisseurs uit de Amerikaanse filmindustrie. Een vrijgevochten vrouw, die zich verzette tegen de burgerlijke moraal van haar tijd. Met dubbelzinnige taalgebruik vol erotische lading, was ze ongrijpbaar voor het establishment. In persoon was zij de ondermijning van het burgerlijke systeem. Dit maakte haar tot muze van de surrealisten en met name van Dali.’

Kunstenaars op de barricaden

‘Het bezweren van de positie van de vrouw heeft ook veel vrouwelijke kunstenaars zelf geïnspireerd tot fantastisch werken. In ´The Car portretteert de kunstenaar Marisol zichzelf. Ingeblikt, vastgezet of wars van alle conventie? Het werk heeft iets ludieks want er verschijnt altijd een glimlach als ik het weer zie. Maar tegelijkertijd benauwt het, want alles zit er vast in. Het werk van Nancy Grossman, ‘Smith, gemaakt in de jaren 70 heeft vooral een agressiviteit die zo uitgesproken is en ons dreigend aankijkt.’

Marisol, The Car, 1964, hout, aankoop 1972
Marisol, The Car, 1964, hout, aankoop 1972
Nancy Grossman, Smith, 1971, leer en hout, aankoop 1972
Nancy Grossman, Smith, 1971, leer en hout, aankoop 1972

Leve de vrouwelijkheid!

Maar ook de vrouwelijke pragmatiek inspireert tot een eigen kwaliteit en schoonheid. Ineke Hans maakt in ‘Black Gold’ loodgietersonderdelen uit porselein en brengt ze samen tot een theeservies: pragmatisch, sensueel en geladen met een verassende schoonheid.

Wat al deze werken stuk voor stuk tonen is de eigenheid van de vrouw en haar positie in de samenleving. Een positie die zich de afgelopen 150 jaar ontwikkelde en niet genegeerd kan worden. Leve haar kracht en vindingrijkheid.

Ineke Hans, Black Gold - Originals, 1966, porselein, aankoop met de steun van Mondriaanfonds 2003
Ineke Hans, Black Gold - Originals, 1966, porselein, aankoop met de steun van Mondriaanfonds 2003
Ineke Hans, Black Gold - Originals, 1966, porselein, aankoop met de steun van Mondriaanfonds 2003
Ineke Hans, Black Gold - Originals, 1966, porselein, aankoop met de steun van Mondriaanfonds 2003